Những thợ săn gián đang hành nghề

“Trúng rồi, trúng rồi...” - một thợ săn gián nhấc vội cái que từ trong miệng cống lên reo khe khẽ. Vài chục con gián đen đúa lúc nha lúc nhúc bám lấy đoạn vải tẩm mật ở đầu thanh que. Rất điêu luyện và nhanh nhạy, đưa thanh que đầy gián vào trong lồng lưới, người thợ săn gián dùng bàn tay bọc nilông “tuốt” vội bầy gián vào trong và đóng ụp cửa lồng lại. Bên trong lồng, gián bò lổm ngổm, dày đặc, đen kín cả các khe kẽ lưới.

Muôn nẻo đường săn

Anh Nguyễn Văn Long, thợ săn gián, nhà ở chợ Xóm Mới, quận Gò Vấp, cho biết một đêm đi săn bắt gián như vậy, “chỉ tiêu” của mỗi anh ít nhất cũng phải được từ 1.000 con trở lên mới xem như tạm ổn. Cứ một người săn gián thủ cho mình khoảng 30-40 que bắt gián như vậy, mỗi đêm khởi hành sớm nhất cũng phải 9g-10g và cuộc “hành quân đường bộ” săn bắt có khi kéo dài tới gần sáng.

Mỗi “cần câu” gián sẽ được các thợ săn đặt trải dài khắp cả con đường. Đi hết một vòng đường, người thợ săn sẽ quay lại nhấc từng cần thu hoạch và bắt đầu một “tour” mới trên con đường khác. Hành trình cứ vậy mà đi suốt đêm.

Càng về khuya đường phố càng yên tĩnh, vắng người thì gián xuất hiện càng nhiều. Các địa bàn được dân săn gián tập trung là những con đường có nhiều cống hộp, các ống cống, bãi rác ở gần bệnh viện, khu chợ, quán ăn... Họ chia nhau đi khắp các con đường, từ nội ô ra ngoại thành. Phân chia địa bàn hẳn hoi, nhóm này “tuần tra” trên tuyến đường này thì nhóm kia tránh sang đường khác.

Anh Long nói mấy năm trong nghề, anh đã đi gần hết các tuyến đường ở Sài Gòn vì con gián rất... khôn và khó dụ. Bắt gián ở tuyến đường nào thì phải vài tuần sau mới quay lại vì chúng đã “cảnh giác” và không chịu ăn mồi.

“Cái nghề coi hôi hám, bẩn thỉu và tiếp xúc với loài truyền nhiễm này coi vậy mà đem lại thu nhập khá hơn nhiều so với những nghề lao động khác. Nhiều đêm “bội thu” săn được 4.000-5.000 con gián là xem như kiếm được một khoản tiền kha khá, đủ cho người lao động nghèo bọn tôi sống cả tuần”.

Một con gián được các “đại lý” bán mồi câu cá thu mua bán lại cho dân câu với giá 100-200 đồng, tùy thời điểm gián được bắt về nhiều hay ít và có vào cao điểm mùa câu cá hay chưa? Anh Long cho biết bắt đầu vào mùa mưa như hiện nay và cũng là chuẩn bị bước vào cao điểm mùa câu cá bông lau, loại cá rất “khoái khẩu” với món mồi là gián này, dân câu cá đổ xô đi mua gián để câu thì gián vô cùng được giá. Có đêm, một thợ săn gián kiếm được 500.000-600.000 đồng là chuyện bình thường.

Long quê ở Cà Mau, lên TP.HCM đã được hơn chục năm. Nhưng anh theo nghề săn gián mới được bốn năm. Lúc trước, đang làm thợ hồ rất cực, một lần đi câu để đỡ nhớ quê, anh nghe một người bạn mách nước về nghề bắt gián còn khá lạ và... kỳ cục ở đất Sài Gòn này. Không ngờ, làm thử mấy đêm thấy “ngon ăn” nên Long chuyển luôn sang nghề bắt gián. Dân Sài Gòn rất mê câu cá, nhất là cái thú câu cá bông lau ở miệt sông Lòng Tàu, Nhà Bè. Vào mùa câu cá và mùa mưa như hiện nay, người ta đổ xô đi mua mồi câu. Câu cá giải trí, câu cá mưu sinh đều cần đến mồi... gián của anh.

Các trại nuôi cá, bán cá, tổ chức câu cá cho khách cũng mua gián về làm mồi với số lượng lớn nên đầu ra của con gián mấy năm nay khá ổn định. Không chỉ có các điểm bán mồi câu ở Sài Gòn thu mua gián mà vài năm gần đây, cả các trại cá, đại lý bán mồi câu ở miền Tây, miền Đông Nam bộ... cũng đặt hàng gián ở Sài Gòn với khối lượng nhiều.

Ông Nguyễn Chiến Dũng - nhà ở gần công viên Phú Lâm, quận 6, một thợ săn bắt gián có thâm niên - nói trước kia sau khi đi bắt gián về, dân bắt gián phải tự chở gián đi... tiếp thị và giao hàng tận nơi cho khách hàng câu cá. Nhưng mấy năm nay, con gián tìm được thị trường tiêu thụ, chỉ cần chở thùng gián đến các “đại lý” nhận tiền rồi về.

Doanh nghiệp... gián

Ông Trần Tiến Hải - nhà ở bến Bình Đông, quận 8, được dân trong nghề xem là một trong những người có thâm niên bắt gián ở đất Sài Gòn - cho biết ông có 15 năm theo nghề bắt gián. Khi đó, lực lượng săn bắt gián chỉ có vài người, đầu ra cũng rất hạn hẹp, chủ yếu chỉ bán cho những người câu cá quen biết.

Mới đây, ông cùng bốn người bạn cũng là những thợ săn gián đang chuẩn bị thủ tục thành lập hẳn một doanh nghiệp Giang Ngư chuyên cung cấp mồi câu các loại cho các trại cá, dân mê câu. Trong đó, mặt hàng chủ yếu mà doanh nghiệp này “sản xuất”, thu mua và cung cấp cho các trại, “đại lý” là... gián. Do vậy, anh em trong nghề thường gọi đây là doanh nghiệp... gián.

“Cũng chỉ là thử nghiệm thôi. Anh em tôi sẽ gom gián hằng đêm lại rồi ký hợp đồng cung cấp gián cho các trại câu khắp nơi với khối lượng lớn. Dân bắt gián có bao nhiêu con tụi tui đều thu mua vì đã kiếm được những nơi tiêu thụ lâu dài rồi”.

Ông Hải nói mấy năm nay nghề bắt gián đem lại thu nhập ổn định cho ông khoảng 4-5 triệu đồng/tháng. Vợ mất sớm, nhờ nghề bắt gián mà ông nuôi được con gái lớn học năm thứ hai ĐH Sư phạm và cậu con trai út đang học năm thứ nhất ĐH ngành công nghệ thông tin.

Chỉ có điều, ông Hải thường dặn các con: “Có ai hỏi thì cứ nói cha làm nghề bán mồi câu cá. Đừng nói đi bắt gián”. Rồi ông nói tiếp: “Bao nhiêu năm làm nghề bắt gián, tui đã quá quen với chuyện cùng ăn, cùng ngủ với mấy con gián rồi. Cũng đã quá quen với những ánh mắt cười cợt, khinh khi của thiên hạ khi xách theo cái lồng gián bên mình. Nhưng ngẫm lại, con vật gớm ghiếc này gây hại cho môi trường, cho xã hội, mình đi bắt chúng lại lo được nồi cơm cho cuộc sống của mình, của nhiều người thì đâu có gì đáng phải xấu hổ”.

Bắt được gián không phải dễ   Ông Trần Văn Thái, đồng nghiệp của ông Hải và là thành viên “hội đồng quản trị” của “doanh nghiệp... gián” sắp ra đời, tự hào nói nghề bắt gián coi vậy mà không đơn giản. Muốn bắt được nhiều gián phải có bí quyết riêng của nghề. Từ cách phết kẹo đắng thắng bằng nước màu, đường, hay bã mía để chế biến mồi sao cho lôi cuốn được nhiều gián. Rồi sau khi bắt được gián, phải có cách bảo quản để gián đừng chết trước khi giao hàng, làm cho gián bớt mùi hôi để dân câu không gớm ghiếc khi bắt gián móc vào lưỡi câu... “Nhiều người đã phải giải nghệ sau một thời gian theo nghề vì không có tay nghề. Anh em tụi tui sẽ “đào tạo” một lực lượng bắt gián chuyên nghiệp, bắt gián sinh lợi cho mình, cũng như làm sạch môi trường”.

 

 

Các tin khác