( BS. Doãn Uyên Vy (Phòng NCKH))
Bà con ta thường có sở thích đi bắt các loại côn trùng như dế, ve, nhộng sâu, đuông dừa, bò cạp…đem về rửa sạch rồi chiên lên ăn, đôi khi còn nhét thêm hạt đậu phộng vào bụng của chúng sau khi đã làm sạch bên trong bụng, khi đó ta sẽ có một món ăn rất thơm ngon, hấp dẫn! Các loài côn trùng cũng chứa các protide như thịt, cá không có độc hại.
Nhưng bà con phải cảnh giác: cũng các loại côn trùng này, hay các dạng ấu trùng của chúng khi ta đào chúng từ dưới đất lên để ăn, vì chúng có thể bị nhiễm nấm độc! Vấn đề là trong đất luôn có chứa rất nhiều các bào tử nấm, trong đó có cả vô số bào tử nấm độc các loại. Nếu gặp độ ẩm, nhiệt độ, môi trường sinh trưởng thích hợp, thì những bào tử nấm đã nhiễm vào các con côn trùng, ấu trùng nói trên phát triển và phát tán mạnh, và sẽ biến thân mình của những con côn trùng, ấu trùng này thành những nơi chứa đầy các sợi tơ nấm độc trong thân của nó. Côn trùng, ấu trùng bị các bào tử nấm độc nhiễm vào này giết chết, nhưng vẫn giữ nguyên hình dạng bên ngoài của chúng. Kỳ thực các phủ tạng bên trong đã bị các sợi tơ nấm độc mọc, phát tán và biến đổi toàn bộ thành một khối sợi nấm độc! Khi đó nếu sờ vào sẽ thấy thân cứng, nếu chú ý mắt của con nhộng sẽ thấy có màu trắng đục, trong khi những nhộng ve nếu còn sống thì mắt màu đen, hơn nữa thân mềm, và có cử động. Khi ta bẻ thân các con nhiễm nấm đã chết này ra sẽ nhìn thấy màu trắng đục giống như khúc củ khoai mì tươi sống, và có mùi của thực vật.
Nếu ai ăn phải các con bị nhiễm nấm độc đã mọc thành cây nấm này ắt bị ngộ độc nấm độc rất nguy hiểm. Bề ngoài chúng vẫn hấp dẫn vì vẫn giữ nguyên hình dạng của con côn trùng hay ấu trùng non.
Đầu tháng 5 vừa qua, tại bệnh viện Chợ Rẫy đã đón nhận 2 bệnh nhân bị ngộ độc từ bệnh viện tuyến tỉnh chuyển lên, sau khi ăn côn trùng đã chết dạng nhiễm nấm như mô tả trên đây, và đã biến đổi thành cây nấm độc. Một người đã tự đi đào khoảng ½ kg nhộng ve sầu đã nhiễm nấm, đã mọc thân nấm dưới đất lên ăn và nghĩ rằng có thể ăn được do nhìn thấy bên ngoài của chúng rõ ràng là con nhộng ve, nhưng có thêm mấy cọng như râu của con vật mọc ở đầu. Thấy các con nhộng mình đào có vẻ hơi khác thường với con nhộng ve mà mình đã từng ăn, nhưng vẫn nghĩ là ăn được, đem chiên và mời bạn bè đi ngang qua cùng ăn! Có 9 người ăn chung và tất cả đều bị ngộ độc sau ăn khoảng 30 – 60 phút tùy theo số lượng ăn nhiều hay ít, và tất cả đều nhập bệnh viện tuyến tỉnh điều trị, trong đó có 2 bệnh nhân chuyển bệnh viện Chợ Rẫy. Có 1 người chỉ ăn có nửa hình dạng con nhộng ve cũng có triệu chứng nôn ói, chóng mặt, và nằm viện 3 ngày mới bình phục. Các triệu chứng ngộ độc chủ yếu là triệu chứng thần kinh, như chóng mặt, nôn ói, co giật tay chân, tăng tiết, cứng hàm, kích thích, lơ mơ, mê sảng, hôn mê, …các triệu chứng nhiều hay ít tùy theo mức độ ngộ độc, lượng đã ăn, cơ địa người ăn. Để tìm hiểu nguyên nhân và hình dạng khác thường của con nhộng ve, Bệnh viện Chợ Rẫy đã đi khảo sát tại vùng đất có những con ấu trùng ve non bị nhiễm nấm này, thăm hỏi sức khỏe, theo dõi diễn tiến sự bình phục dần dần của một số người đã bị ngộ độc nói trên sau khi xuất viện, đã đào đem về Bệnh viện Chợ Rẫy làm mẫu vật trưng bày và gửi mẫu qua Khoa Dược - Đại học Y Dược TPHCM, khoa Thực Vật học của Đại học Khoa Học Tự Nhiên để nghiên cứu, định danh, phân tích loài nấm độc ký sinh trên loại ấu trùng này.
Bà con hãy cảnh giác khi đào các loại côn trùng, ấu trùng từ dưới đất lên ăn, khi thấy hình dạng khác thường, thân cứng, màu mắt thay đổi và nhìn chúng như đã chết thì hãy cảnh giác vì khi đó chúng đã trở thành một cây nấm thật sự và có độc tính, không thể ăn được.
Con nhộng ve sầu bị nhiễm các bào tử nấm đã chết và mọc thành cây nấm trên đầu
Con nhộng ve còn sống, thân mềm, mắt màu đen, còn cử động các chân -> có thể ăn được
Con nhộng ve đã chết bị nhiễm nấm ký sinh, sau khi vặt bỏ thân nấm mọc ở đầu, hình dáng bên ngoài còn giữ nguyên vẹn, thân cứng, khô, mắt màu trắng -> ăn bị ngộ độc!
|
